(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 158

॥ శ్రీః ॥
1.158. అధ్యాయః 158
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
పాండవానాం వారణావతప్రవేశః॥ 1 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-158-0x(928)(7198)
తతః సర్వాః ప్రకృతయో నగరాద్వారణావతాత్।
సర్వమంగలసంయుక్తా యథాశాస్త్రమతంద్రితాః॥ 1-158-1(7199)
శ్రుత్వాఽగతాన్పాండుపుత్రాన్నానాయానైః సహస్రశః।
అభిజగ్ముర్నరశ్రేష్ఠాఞ్శ్రుత్వైవ పరయా ముదా॥ 1-158-2(7200)
తే సమాసాద్య కౌంతేయాన్వారణావతకా జనాః।
కృత్వా జయాశిషః సర్వే పరివార్యోపతస్థిరే॥ 1-158-3(7201)
తైర్వృతః పురుషవ్యాఘ్రో ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః।
విబభౌ దేవసంకాశో వజ్రపాణిరివామరైః॥ 1-158-4(7202)
సత్కృతాశ్చైవ పౌరైస్తే పౌరాన్సత్కృత్య చానఘ।
అలంకృతం జనాకీర్ణం వివిశుర్వారణావతం॥ 1-158-5(7203)
తే ప్రవిశ్య పురీం వీరాస్తూర్ణం జగ్మురథో గృహాన్।
బ్రాహ్మణానాం మహీపాల రతానాం స్వేషు కర్మసు॥ 1-158-6(7204)
నగరాధికృతానాం చ గృహాణి రథినాం వరాః।
ఉపతస్థుర్నరశ్రేష్ఠా వైశ్యశూద్రగృహాణ్యపి॥ 1-158-7(7205)
అర్చితాశ్చ నరైః పౌరైః పాండవా భరతర్షభ।
జగ్మురావసథం పశ్చాత్పురోచనపురఃసరాః॥ 1-158-8(7206)
తేభ్యో భక్ష్యాణి పానాని శయనాని శుభాని చ।
ఆసనాని చ ముఖ్యాని ప్రదదౌ స పురోచనః॥ 1-158-9(7207)
తత్ర తే సత్కృతాస్తేన సుమహార్హపరిచ్ఛదాః।
ఉపాస్యమానాః పురుషైరూషుః పురనివాసిభిః॥ 1-158-10(7208)
దశరాత్రోషితానాం తు తత్ర తేషాం పురోచనః।
నివేదయామాస గృహం శివాఖ్యమశివం తదా॥ 1-158-11(7209)
తత్ర తే పురుషవ్యాఘ్రా వివిశుః సపరిచ్ఛదాః।
పురోచనస్య వచనాత్కైలాసమివ గుహ్యకాః॥ 1-158-12(7210)
తచ్చాగారమభిప్రేక్ష్య సర్వధర్మభృతాం వరః।
ఉవాచాగ్నేయమిత్యేవం భీమసేనం యుధిష్ఠిరః॥ 1-158-13(7211)
జిఘ్రాణోఽస్య వసాగంధం సర్పిర్జతువిమిశ్రితం।
కృతం హి వ్యక్తమాగ్నేయమిదం వేశ్మ పరంతప॥ 1-158-14(7212)
శణసర్జరసం వ్యక్తమానీయ గృహకర్మణి।
ముంజబల్వజవంశాదిద్రవ్యం సర్వం ఘృతోక్షితం॥ 1-158-15(7213)
`తృణబల్వజకార్పాసవంశదారుకటాన్యపి।
ఆగ్నేయాన్యత్ర క్షిప్తాని పరితో వేశ్మనస్తథా॥' 1-158-16(7214)
శిల్పిభిః సుకృతం హ్యాప్తైర్వినీతైర్వేశ్మకర్మణి।
విశ్వస్తం మామయం పాపో దగ్ధుకామః పురోచనః॥ 1-158-17(7215)
తథా హి వర్తతే మందః సుయోధనవశే స్థితః।
ఇమాం తు తాం మహాబుద్ధిర్విదురో దృష్టవాంస్తథా॥ 1-158-18(7216)
ఆపదం తేన మాం పార్థ స సంబోధితవాన్పురా।
తే వయం బోధితాస్తేన నిత్యమస్మద్ధితైషిణా॥ 1-158-19(7217)
పిత్రా కనీయసా స్నేహాద్బుద్ధిమంతో శివం గృహం।
అనార్యైః సుకృతం గూఢైర్దుర్యోధనవశానుగైః॥ 1-158-20(7218)
భీమసేన ఉవాచ। 1-158-21x(929)
యదీదం గృహామాగ్నేయం విహితం మన్యతే భవాన్।
తత్రైవ సాధు గచ్ఛామో యత్ర పూర్వోషితా వయం॥ 1-158-21(7219)
`దర్శయిత్వా పృథగ్గంతుం న కార్యం ప్రతిభాతి మే।
అశుభం వా శుభం వా స్యాత్తైర్వసామ సహైవ తు॥ 1-158-22(7220)
అద్యప్రభృతి చాస్మాసు గతేషు భయవిహ్వలః।
రూఢమూలో భవేద్రాజ్యే ధార్తరాష్ట్రో జనేశ్వరః॥ 1-158-23(7221)
తదీయం తు భవేద్రాజ్యం తదీయాశ్చ జనా ఇమే।
తస్మాత్సహైవ వత్స్యామో గలన్యస్తపదా వయం॥ 1-158-24(7222)
అస్మాకం కాలమాసాద్య రాజ్యమాచ్ఛిద్య శత్రుతః।
అర్థం పైతృకమస్మాకం సుఖం భోక్ష్యామ శాశ్వతం॥ 1-158-25(7223)
ధృతరాష్ట్రవచోఽస్మాభిః కిమర్థమనుపాల్యతే।
తేభ్యో భిత్త్వాఽన్యథాగంతుం దౌర్బల్యం తే కుతో నృప॥ 1-158-26(7224)
ఆపత్సు రక్షితాఽస్మాకం విదురోఽస్తి మహామతిః।
మధ్యస్థ ఏవ గాంగేయో రాజ్యభోగపరాఙ్ముఖః॥ 1-158-27(7225)
బాహ్లీకప్రముఖా వృద్ధా మధ్యస్థా ఏవ సర్వదా।
అస్మదీయో భవేద్ద్రోణః ఫల్గునప్రేమసంయుతః॥ 1-158-28(7226)
తస్మాత్సహైవ వస్తవ్యం న గంతవ్యం కథం నృప।
అథవాస్మాసు తే కుర్యుః కిమశక్తాః పరాక్రమైః॥ 1-158-29(7227)
క్షుద్రాః కపటినో ధూర్తా జాగ్రత్సు మనుజేశ్వర।
కిం న కుర్యుః పురా మహ్యం కిం న దత్తం మహావిషం॥ 1-158-30(7228)
ఆశీవిషైర్మహాఘోరైః సర్పైస్తైః కిం న దంశితః।
ప్రమాణకోట్యాం సంగృహ్య నిద్రాపరవశే మయి॥ 1-158-31(7229)
సర్పైర్దృష్టివిషైర్గోరైర్గంగాయాం శూలసంతతౌ।
కిం తైర్న పాతితో భూప తదా కిం మృతవానహం॥ 1-158-32(7230)
ఆపత్సు తాసు ఘోరాసు దుష్ప్రయుక్తాసు పాపిభిః।
అస్మానరక్షద్యో దేవో జగద్యస్య వశే స్థితం॥ 1-158-33(7231)
చరాచరాత్మకం సోఽద్య యాతః కుత్ర నృపోత్తమ।
యావత్సోఢవ్యమస్మాభిస్తావత్సోఢాస్మి యత్నతః॥ 1-158-34(7232)
యదా న శక్ష్యతేఽస్మాభిస్తదా పశ్యామ నో హితం।
కిం ద్రష్టవ్యమిహాస్మాభిర్విగృహ్య తరసా బలాత్॥ 1-158-35(7233)
సాంత్వవాదేన దానేన భేదేనాపి యతామహే।
అర్ధరాజ్యస్య సంప్రాప్త్యై తతో దండః ప్రశస్యతే॥ 1-158-36(7234)
తస్మాత్సహైవ వస్తవ్యం తన్మనోర్పితశల్యవత్।
దర్శయిత్వా పృథక్ క్వాపి న గంతవ్యం సుభీతవత్॥' 1-158-37(7235)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 1-158-38x(930)
ఇహ యత్తైర్నిరాకారైర్వస్తవ్యమితి రోచయే।
అప్రమత్తైర్విచిన్వద్భిర్గతిమిష్టాం ధ్రువామితః॥ 1-158-38(7236)
యది విందేత చాకారమస్మాకం స పురోచనః।
క్షిప్రకారీ తతో భూత్వా ప్రసహ్యాపి దహేత్తతః॥ 1-158-39(7237)
నాయం బిభేత్యుపక్రోశాదధర్మాద్వా పురోచనః।
తథా హి వర్తతే మందః సుయోధనవశే స్థితః॥ 1-158-40(7238)
అపి చాయం ప్రదగ్ధేషు భీష్మోఽస్మాసు పితామహః।
కోపం కుర్యాత్కిమర్థం వా కౌరవాన్కోపయీత సః॥ 1-158-41(7239)
అథవాపీహ దగ్ధేషు భీష్మోఽస్మాకం పితామహః।
ధర్మ ఇత్యేవ కుప్యేరన్యే చాన్యే కురుపుంగవాః॥ 1-158-42(7240)
`ఉపపన్నం తు దగ్ధేషు కులవంశానుకీర్తితాః।
కుప్యేరన్యది ధర్మజ్ఞాస్తథాన్యే కురుపుంగవాః॥' 1-158-43(7241)
వయం తు యది దాహస్య బిభ్యతః ప్రద్రవేమహి।
స్పశైర్నో ఘాతయేత్సర్వాన్రాజ్యలుబ్ధః సుయోధనః॥ 1-158-44(7242)
అపదస్థాన్పదే తిష్ఠన్నపక్షాన్పక్షసంస్థితః।
హీనకోశాన్మహాకోశః ప్రయోగైర్ఘాతయేద్ధ్రువం॥ 1-158-45(7243)
తదస్మాభిరిమం పాపం తం చ పాపం సుయోధనం।
వంచయద్భిర్నివస్తవ్యం ఛన్నం వీర క్వచిత్క్వచిత్॥ 1-158-46(7244)
తే వయం మృగయాశీలాశ్చరామ వసుధామిమాం।
తథా నో విదితా మార్గా భవిష్యంతి పలాయతాం॥ 1-158-47(7245)
భౌమం చ బిలమద్యైవ కరవామ సుసంవృతం।
గూఢోద్గతాన్న నస్తత్ర హుతాశః సంప్రధక్ష్యతి॥ 1-158-48(7246)
ద్రవతోఽత్ర యథా చాస్మాన్న బుధ్యేత పురోచనః।
పౌరో వాపి జనః కశ్చిత్తథా కార్యమతంద్రితైః॥ ॥ 1-158-49(7247)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆదిపర్వణి జతుగృహపర్వణి అష్టపంచాశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 158 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-158-22 దర్శయిత్వా విరోధమితి శేషః॥
1-158-29 న గంతవ్యం హాస్తినపురమితి శేషః॥
1-158-40 ఉపక్రోశాద్గర్హాతః॥
1-158-41 అయం భీష్మ ఇతి సంబంధః॥
1-158-42 దగ్ధేష్వస్మాస్వగ్నిదేషు కోపోఽధర్మ ఇత్యేవ కారణం కృత్వా భీష్మోఽన్యే చ కుప్యేరన్॥
1-158-44 దాహస్య దాహాత్। స్పశైశ్చారైః॥
1-158-49 అత్ర బిలే॥
అష్టపంచాశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 158 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.